Η μυρωδιά φτάνει πριν από το χωριό. Ζεστή πέτρα, αποξηραμένο θυμάρι, και κάτι που ζυμώνεται ήσυχα σε ένα κελάρι που δεν μπορείτε να δείτε ακόμα. Ανεβαίνουμε αργά σε έναν μονόδρομο σκαλισμένο στις πλαγιές του Τροόδους, με ανοιχτά παράθυρα, και η Λάνια ανακοινώνει την παρουσία της όπως κάνει εδώ και αιώνες: αργά, και με τους δικούς της όρους.
Αυτή είναι η αγαπημένη μας Κυριακή στην Κύπρο. Όχι η παραλία. Όχι τα στέκια για μπραντς. Μια βόλτα στα οινοχώρια πάνω από τη Λεμεσό, όπου ο αέρας δροσίζει δέκα βαθμούς και το απόγευμα απλώνεται σαν να μην έχει κάπου να πάει. Ειλικρινά, τίποτα άλλο στο νησί δεν μπορεί να το συγκριθεί.
Γιατί οι Πλαγιές του Τροόδους Αξίζουν Μια Ολόκληρη Μέρα
Γιατί οι Πλαγιές του Τροόδους Αξίζουν Μια Ολόκληρη Μέρα
Τριάντα λεπτά οδήγησης αλλάζουν τα πάντα. Τόσο απλό. Μισή ώρα για να αντικαταστήσετε τη ζέστη της παραλιακής Λεμεσού με κατάφυτες από αμπέλια πλαγιές, όπου ο δυνατότερος ήχος είναι μια καμπάνα εκκλησίας ή ένας πετεινός με κακή αίσθηση του χρόνου.
Τα οινοχώρια της Κύπρου αποτελούν έναν χαλαρό αστερισμό από πέτρινους οικισμούς διάσπαρτους στις νότιες πλαγιές του Τροόδους, με τους περισσότερους να βρίσκονται σε υψόμετρο μεταξύ 700 και 1.100 μέτρων. Το Ομοδος και η Λάνια είναι τα δύο που επισκεπτόμαστε πιο συχνά, και αγκυροβολούν τέλεια αυτή τη διαδρομή. Το ένα είναι καλλιτεχνικό και οικείο. Το άλλο είναι κοβεντολόγι και τολμηρό. Και στα δύο υπάρχει κρασί, και και τα δύο προσφέρουν κάτι που η παραλία απλώς δεν μπορεί.
Ξεκινήστε αρκετά νωρίς και μπορείτε να κάνετε ολόκληρο τον κύκλο πριν εγκατασταθεί η απογευματινή ζέστη. Μας αρέσει να φεύγουμε από τη Λεμεσό στις 9:30 π.μ., να πηγαίνουμε πρώτα στη Λάνια ενώ η πλατεία του χωριού είναι ακόμα ήσυχη, και μετά να κατευθυνόμαστε δυτικά προς το Ομοδος για ένα μεγάλο γεύμα. Η άνοιξη και το φθινόπωρο είναι ιδανικά. Τον Οκτώβριο, αν θέλουμε να είμαστε συγκεκριμένοι, όταν η συγκομιδή είναι σε εξέλιξη και τα αμπέλια κατά μήκος του δρόμου Β8 λάμπουν σε χάλκινες και χρυσές αποχρώσεις.
Υπάρχει ένας λόγος που η Κύπρος τραβά τον κόσμο πίσω πέρα από τις παραλίες. Είναι αυτό. Το εσωτερικό. Οι λόφοι. Το κομμάτι του νησιού που οι περισσότεροι επισκέπτες προσπερνούν στον αυτοκινητόδρομο και δεν σκέφτονται ποτέ να εξερευνήσουν.
Η Διαδρομή: Χαρτογραφώντας τη Βόλτα σας στα Οινοχώρια
Από το κέντρο της Λεμεσού, πάρτε τον αυτοκινητόδρομο Α6 δυτικά και βγείτε προς τη Λάνια. Η διαδρομή είναι περίπου 35 λεπτά, ανεβαίνοντας με σταδιακά στενότερους δρόμους. Ό,τι κι αν κάνετε, μην αφήσετε το Google Maps να σας στείλει μέσα από τη διαδρομή του δάσους Σαϊττά. Εκείνες οι στροφές φουρκέτας πριν από τον πρώτο σας καφέ δεν είναι ιδέα κανενός για ζεστάρισμα με θέα.
Η προτιμώμενη σειρά μας: πρώτα η Λάνια, μετά 15 λεπτά δυτικά ως το Ομοδος, με προαιρετικό κύκλο από Βούνι ή Αρσος αν το απόγευμα το επιτρέπει. Η Βούνι είναι μικροσκοπική, ίσως δώδεκα σπίτια γύρω από μια εκκλησία, αλλά οι ταβέρνες της με βεράντα έχουν θέα σε μια κοιλάδα που σε κάνει να σταματάς στη μέση της πρότασης. Το Αρσος είναι ακόμα πιο ήσυχο και ανταμείβει μια μικρή βόλτα στους πάνω δρόμους του.
Το παρκάρισμα στη Λάνια είναι ανεπίσημο. Σταθμεύστε κοντά στην πλατεία του χωριού όπου υπάρχει χώρος κατά μήκος του δρόμου. Το Ομοδος έχει σωστό χώρο στάθμευσης στην είσοδο του χωριού, πέντε λεπτά με τα πόδια από την κεντρική πλατεία.
Ένα τυπικό ενοικιαζόμενο αυτοκίνητο τα βγάζει πέρα χωρίς πρόβλημα σε αυτή τη διαδρομή. Απλώς φέρτε καλά παπούτσια για τα καλντερίμια, ειδικά αν είναι βρεγμένα.
Λάνια: Το Χωριό των Καλλιτεχνών με Ένα Ποτήρι στο Χέρι
Λάνια: Το Χωριό των Καλλιτεχνών με Ένα Ποτήρι στο Χέρι
Η Λάνια έχει μόλις 200 κατοίκους. Νιώθετε την απουσία τους καθώς περπατάτε στα έρημα σοκάκια στις 10 π.μ. μια Κυριακή, με γάτες απλωμένες στη ζεστή πέτρα σαν να ανήκουν σε ολόκληρη τη γειτονιά.
Και μετά στρίβετε μια γωνία και βρίσκετε έναν κεραμίστα να βγάζει μπολ από ένα καμίνι.
Αυτή η αντίθεση είναι που κάνει τη Λάνια τόσο ηλεκτρισμένη. Αρκετά εργαστήρια και γκαλερί βρίσκονται κατά μήκος του κεντρικού δρόμου (4,5 αστέρια στο Google, 120 κριτικές για το χωριό συνολικά), τα περισσότερα ανοιχτά τα Σαββατοκύριακα. Κεραμικά, ακουαρέλες της γύρω κοιλάδας, χειροσκαλισμένα ξύλινα αντικείμενα. Τίποτα μαζικής παραγωγής. Τίποτα στοχευμένο σε επιβάτες κρουαζιερόπλοιων. Εδώ δουλεύουν πραγματικά Κύπριοι καλλιτέχνες, και το να μπαίνεις στα εργαστήριά τους μοιάζει κάθε φορά με προνόμιο.
Η πλατεία του χωριού έχει στο κέντρο της ένα παραδοσιακό καφενείο όπου μεγαλύτεροι άντρες παίζουν τάβλι και ο ελληνικός καφές έρχεται σε μικροσκοπικό φλιτζάνι με ένα ποτήρι κρύο νερό. Καθίστε εδώ για είκοσι λεπτά. Παρατηρήστε τον ρυθμό του χωριού.
Κάνει κάτι μέσα σας.
Η Λάνια έχει επίσης το δικό της μικρό οινοποιείο που παράγει περιορισμένες ποσότητες από Ξυνιστέρι και τοπικά κόκκινα κρασιά. Δεν χρειάζεται ραντεβού τα Σαββατοκύριακα, αν και το να τηλεφωνήσετε εκ των προτέρων είναι ευγενική χειρονομία. Η παραγωγή είναι μετριασμένη και η γευσιγνωσία είναι εντελώς ανεπίσημη και χαλαρή. Αυτό που έχουμε μάθει μετά από χρόνια επιστροφής με κεραμικά, ελαιόλαδο και όλα τα συνηθισμένα αναμνηστικά: ένα μπουκάλι από το λευκό τους κρασί, παγωμένο και ανοιχτό εκείνο το βράδυ πίσω στη βίλα σας, κερδίζει τα πάντα. Το κρασί νικά κάθε φορά. Κάθε μία.
Όμοδος: Καλντερίμια, Κομανδαρία και το Μοναστήρι στην Καρδιά του
Όμοδος: Καλντερίμια, Κομανδαρία και το Μοναστήρι στην Καρδιά του
Αν η Λάνια ψιθυρίζει, το Ομοδος γεμίζει το δωμάτιο.
Αυτό είναι το κορυφαίο οινοχώρι της Κύπρου, και το γνωρίζει. Η απέραντη λιθόστρωτη πλατεία είναι μία από τις πιο φωτογενείς στο νησί, περιτριγυρισμένη από πέτρινα κτίρια, κλιματισμένες από αμπέλια πέργκολες, και την επιβλητική πρόσοψη του Μοναστηριού του Τιμίου Σταυρού. Το κινητό σας θα είναι έξω πριν κάνετε τρία βήματα. Δίκαια. Το αξίζει.
Το μοναστήρι χρονολογείται από την ίδρυση του Τιμίου Σταυρού και φιλοξενεί τεμάχιο που πιστεύεται ότι είναι λείψανο του Τιμίου Ξύλου. Ελεύθερη είσοδος, δροσερό και ήσυχο στο εσωτερικό, και αξίζει δεκαπέντε ήσυχα λεπτά ανεξάρτητα από τη σχέση σας με τις εκκλησίες.
Πίσω στην πλατεία, αρχίζει η πραγματική δουλειά. Το Ομοδος είναι χώρα Κομανδαρίας. Τα καταστήματα του χωριού πουλούν το γλυκό κρασί απευθείας από τοπικούς παραγωγούς, και θα πρέπει οπωσδήποτε να αναζητήσετε μπουκάλια από μικρά αμπελώνια αντί για τις μαζικής αγοράς μάρκες. Η διαφορά στην ποιότητα είναι τεράστια. Το Μουσείο Κρασιού Ομοδου (4,3 αστέρια, 67 κριτικές) προσφέρει πλαίσιο για τη διαδικασία οινοποίησης και έχει ένα μικρό δωμάτιο γευσιγνωσίας που αξίζει απολύτως τα 3 ευρώ εισόδου.
Τώρα. Ζιβανία.
Το αποστάγμα σταφυλιού που οι ντόπιοι περιγράφουν ως φαρμακευτικό και οι επισκέπτες ως εκπληκτικό. Σερβίρεται κρύο και πιο δυνατό από ό,τι γεύεται. Συνδυάστε το με λουκουμάδες από ένα από τα περίπτερα της πλατείας αν έχετε την κατάλληλη στιγμή. Ζιβανία και τηγανητές μπάλες ζύμης με μέλι στις 11 π.μ. μια Κυριακή στα βουνά: φαίνεται γελοίο στο χαρτί, είναι απολύτως τέλειο στην πράξη.
Τι να Πιείτε: Ένας Σύντομος Οδηγός για τα Κρασιά των Κυπριακών Οινοχωρίων
Δύο αυτόχθονες ποικιλίες κυριαρχούν σε αυτές τις πλαγιές, και και οι δύο αξίζουν την πλήρη προσοχή σας.
Το Ξυνιστέρι είναι το λευκό: τραγανό, εσπεριδοειδές, και στο καλύτερό του όταν δεν έχει ταξιδέψει μακριά από εκεί που καλλιεργήθηκε. Το Μαύρο είναι το κόκκινο, πιο ελαφρύ από ό,τι περιμένουν οι περισσότεροι επισκέπτες, ειλικρινές παρά σύνθετο. Κανένα από τα δύο δεν θα σας θυμίσει κάτι από τη Γαλλία ή την Ιταλία. Αυτός είναι ο σκοπός, και αυτό τα κάνει συναρπαστικά.
Η Κομανδαρία είναι το αστέρι. Αναγνωρισμένη ως το παλαιότερο ονομαζόμενο κρασί στον κόσμο, παραγόμενο σε αυτή τη συγκεκριμένη περιοχή από την εποχή των Ιπποτών Τεμπλάριων. Είναι ένα γλυκό κεχριμπαρένιο επιδόρπιο κρασί φτιαγμένο από αποξηραμένα στον ήλιο σταφύλια Ξυνιστέρι και Μαύρο. Η καλή Κομανδαρία έχει βάθος, έντονο άρωμα αποξηραμένων φρούτων, και μια γεύση που μένει. Η κακή Κομανδαρία μοιάζει με σιρόπι για το βήχα. Η διαφορά σχεδόν πάντα έγκειται στον παραγωγό, οπότε ρωτήστε πριν αγοράσετε.
Τα Οινοποιεία Ζαμπάρτας (4,7 αστέρια, 203 κριτικές), περίπου 20 λεπτά από το Ομοδος κοντά στο χωριό Άγιος Αμβρόσιος, παράγουν μερικά από τα πιο αξιόλογα κρασιά του νησιού. Το Ξυνιστέρι τους είναι εξαιρετικό και το ροζέ τους ξεπερνά σταθερά την τιμή του. Αν έχετε χρόνο για μία επίσκεψη σε οινοποιείο με πιο εκλεπτυσμένη εμπειρία γευσιγνωσίας, αυτό είναι η επιλογή. Αναμφίβολα.
Η αγορά από καταστήματα του χωριού είναι απλή. Τα περισσότερα μπουκάλια κυμαίνονται από 8 έως 25 ευρώ. Η Κομανδαρία βρίσκεται στο κατώτερο άκρο. Τα μπουτίκ κόκκινα και τα παλαιωμένα λευκά ανεβαίνουν ψηλότερα. Ρωτήστε τον καταστηματάρχη τι πίνουν στο σπίτι τους. Αυτή η ερώτηση δεν μας έχει ποτέ οδηγήσει στραβά.
Πού να Φάτε στη Διαδρομή
Το κυριακάτικο γεύμα στο Ομοδος είναι το επίκεντρο αυτής της βόλτας, και αξίζει να οργανώσετε ολόκληρο το πρωινό σας γύρω από αυτό.
Η Ταβέρνα Το Κάτοι (4,4 αστέρια, 312 κριτικές) βρίσκεται ακριβώς δίπλα στην κεντρική πλατεία σε ένα ανακαινισμένο πέτρινο κτίριο με αυλή. Το μεζεδάκι είναι παραδοσιακό και γενναιόδωρο: χαλλούμι, λούντζα, κουπέπια, σχάρα αρνίσια παϊδάκια, και αρκετές σάλτσες για να χάσεις το μέτρημα. Αναμένετε να πληρώσετε περίπου 18 έως 22 ευρώ ανά άτομο για το πλήρες μεζεδάκι. Η εξυπηρέτηση είναι χαλαρή, κάτι που ταιριάζει απολύτως σε ένα μέρος σαν αυτό.
Το Ε
